काठमाडौं । भोटेकोशी नदी क्षेत्रमा यही भदौ १० गते गएको विनाशकारी बाढीपछि नदीको बहाव क्षेत्रसँगै रहेका सुरुङहरूमा अझै धेरै मानिसहरू फसेको अवस्थामा रहेकाले खोज तथा उद्धार प्रयास जारी छ । नेपाली उद्धार टोलीसँगै विभिन्न मुलुकका सुरुङ उद्धार टोलीहरूले फसेका व्यक्तिको खोजीकार्यलाई तीव्रता दिएका छन् ।
सुरुङ खोल्ने दिशामा केही काम भएको तर सुरुङको भित्री भाग हिलो र ठूला ढुङ्गाहरूले भरिएकाले अझै थप काम गर्नुपर्ने अवस्था रहेको सरकारले जनाएको छ । भारतीय सुरुङ उद्धार टोलीले चिलिमे र लाङटाङमा नेपाली उद्धार टोलीसँग निकट समन्वयमा काम गरिरहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ । आवश्यक उपकरणसहित उहाँहरूले खोजीकार्य जारी राखेका भन्दै सहयोगका लागि एउटा एक्स्काभेटर पनि चिलिमेतर्फ पठाउन लागिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता लोकबहादुर पौडेल क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो ।
उहाँका अनुसार यसैगरी, लाङटाङ साइटमा २५ जना नेपाली सेना, जलविद्युत् आयोजनाका दुई जना कर्मचारी तथा ‘ड्रिलिङ’ उपकरणसहित आधुनिक मेसिन प्रयोग गरी सुरुङको अपस्ट्रिमतर्फ अर्को सानो प्वाल खोलिएको छ । यसमा थप कार्य जारी छ ।
अपर त्रिशूली ३ ‘ए’ साइटमा कुल ९३ सदस्यीय उद्धार टोली संयुक्त रूपमा स्थलमा काम गरिरहेको मन्त्रालयको भनाइ छ । “चिनियाँ सुरुङ उद्धार टोली त्यहाँ परिचालित रहँदै नेपाली उद्धार टोलीसँग मिलेर काम गरिरहेको छ । थप जनशक्ति तथा उपकरणसहित टोलीलाई सुदृढ गरिएको छ”, प्रवक्ता क्षेत्रीले भन्नुभयो ।
अपर त्रिशूली ३ ‘बी’ साइटमा हाल ६७ जना नेपाली सेना र जलविद्युत् आयोजनाका तीन जना प्राविधिक विज्ञहरूको टोली एक्स्काभेटरसहित काम गरिरहेको छ । ‘भग्नावशेष संरचना खोज तथा उद्धार टोली’लाई पनि यस कार्यमा थप गरिएको छ । हाकुको अपर त्रिशूलीमा नेपाली सेना तथा जलविद्युत् आयोजनाका कर्मचारीहरू पुनः सुरुङभित्र प्रवेश गरी खोज कार्य जारी राखिरहेका छन् ।
त्यस्तै, रसुवागढी साइटमा एक्स्काभेटर परिचालन गर्न सकिने सम्भावनाको मूल्याङ्कन गर्न रेकी उडानहरू सञ्चालन भइरहेका प्रवक्ता क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । अपर त्रिशूली–१ साइटमा कोरियाली सुरुङ उद्धार टोलीले नेपाली टोलीसँग मिलेर अपर त्रिशूली–१ को सुरुङ खोल्ने कार्य जारी राखेको भोटेकोशी बाढीसम्बन्धी आज मन्त्रालयमा आयोजित ‘प्रेस ब्रिफिङ’ प्रवक्ता क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो ।
त्यस्तै भारतको १९ सदस्यीय फरेन्सिक टोली, चीनको पाँच सदस्यीय विशेष फरेन्सिक टोली तथा सिङ्गापुरको २४ सदस्यीय ‘विपद् पीडित पहिचान टोली’मध्ये १९ जना नेपाली टोलीसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् । जारी डिएनए सङ्कलन, विश्लेषण तथा प्रतिवेदन प्रक्रियालाई तीव्रता दिइएको छ ।
सिङ्गापुरको ‘डिभिआई’ टोलीका बाँकी सदस्यहरू ड्रोन तथा सम्बन्धित सामग्रीसहित आज र भोलि आइपुग्ने मन्त्रालयले जनाएको छ । गणतन्त्र कोरियाका दुई जना फरेन्सिक अधिकारीहरू पनि आवश्यक उपकरण तथा सामग्रीसहित हालै यस कार्यमा सहभागी भएका छन् । प्रवक्ता पौडेल क्षेत्री भन्नुभयो, “नेपालमा उपलब्ध तथा विश्वभरबाट प्राप्त सबै विशेषज्ञता र स्रोतसाधनको अधिकतम उपयोग गरेका छौँ र यी कार्यहरू प्रभावकारी रूपमा निरन्तर सञ्चालन गर्न सम्भव सबै प्रयास गरिरहेका छौँ ।”
सरकारले भोटेकोशी बाढी विपद् प्रभावितको खोज, उद्धार तथा राहत कार्यहरू जारी राखेको छ । हालसम्म प्राप्त पछिल्लो जानकारीअनुसार, प्रभावित क्षेत्रहरूबाट एक हजार २५२ वटा शव फेला परेका छन् । करिब चार हजार २०० जना अझै बेपत्ता छन् भने हालसम्म ११ हजार ९९३ जनाको उद्धार गरिएको छ । प्रवक्ता क्षेत्रीका अनुसार उद्धार गरिएकामध्ये ३०० भन्दा बढी विदेशी नागरिक रहेका छन् । जसमा केहीसँग सम्पर्क स्थापित भइसकेको छ र उनीहरू सुरक्षित अवस्थामा छन् ।
विभन्न ३४ देशका करिब ५९० जना विदेशी नागरिक अझै बेपत्ता छन् । रसुवाको टिमुरेदेखि नुवाकोट, धादिङ, चितवन र नवलपरासी पूर्वसम्म प्रभावित क्षेत्रमा नौ हजार ३०० भन्दा बढी नेपाली सेना जनशक्ति हाल परिचालित छन् । उनीहरूले खोज तथा उद्धार, शव व्यवस्थापन, सडक खुलाउने तथा आकस्मिक स्वास्थ्य सहायता प्रदान गर्ने कार्य गरिरहेका छन् ।
